بدرقه تا بیت بهشتی ۱۷ تیر ۱۴۰۵

یادداشت/ فهیمه شاکری‌مهر بدرقه تا بیت بهشتی

آقا می‌آمد تا برای آخرین بار با مردم قم دیدار کند. آسمان هم دیگر بی‌قرار شده و طوفان به پا شده بود که بالاخره آقا آمد. سیل جمعیتی که موج می‌زد انگار آقا را در آغوش گرفته بودند. هر کس زیرلب با آقا حرفی می‌زد. یکی از دلتنگی‌اش می‌گفت و دیگری از طلب حلالیت اما همه یک حرف مشترک داشتند انتقام و خون‌خواهی.

خطبه غدیر و بیان فضائل امیرالمؤمنین(ع) و نام امام مهدی(عج) ۱۴ خرداد ۱۴۰۵

یادداشت/ مرتضی نجفی قدسی خطبه غدیر و بیان فضائل امیرالمؤمنین(ع) و نام امام مهدی(عج)

خلق دوباره‌ حماسه‌؛ نوشتن فصل جدیدی از شاهنامه ۲۶ اردیبهشت ۱۴۰۵

یادداشت/ یونس عزیزی خلق دوباره‌ حماسه‌؛ نوشتن فصل جدیدی از شاهنامه

قم در سفرنامه «آمبروسیو کُنتارینی» ایتالیایی ۰۱ اسفند ۱۴۰۴

یادداشت/ جواد بخشی قم در سفرنامه «آمبروسیو کُنتارینی» ایتالیایی

یادداشت - پایگاه خبری شهر بیست
نقد فیلم «بچه مردم»/ قاب سه‌پیا، خاک اخرا ۱۸ آذر ۱۴۰۴
یادداشت/ علیرضا رحیمی

نقد فیلم «بچه مردم»/ قاب سه‌پیا، خاک اخرا

علیرضا رحیمی منتقد سینما طی یادداشتی در نقد فیلم «بچه مردم» به کارگردانی محمود کریمی، نوشت: «حضور ولو اندک بازیگران بزرگ و توانمند در قصۀ فیلم تلاشی‌ست مأجور چون تذهیب زیبایی در کناره‌های متن؛ تصاویر فیلم یادآور قاب‌بندی‌ها و میزانسن‌های سینمای «وس ‌اندرسون» با همان رنگ و لعاب‌هاست. همان چرخ‌زدن‌های خط‌کشی‌شدۀ دوربین؛ همان قطع خوردن به قاب‌های آشنا اما کاش در پایان فیلم کمی دست فیلمساز برای باز کردن تنالیتۀ رنگ نمی‌لرزید و دست‌کم وداعی رنگین و خیال‌انگیز رقم می‌زد.»

قدیمی‌ترین تصاویر قم ۲۷ آبان ۱۴۰۴
یادداشت/ جواد بخشی

قدیمی‌ترین تصاویر قم

در زمانی که هنوز عکاسی وجود نداشت و تنها راه ثبت سیمای شهرها نقاشی بود، نخستین تصاویر قم، همچون بسیاری از شهرهای دیگر، نه به دست ایرانیان بلکه توسط اروپاییانی کشیده شد که در روزگار صفوی به ایران سفر کرده بودند. این طرح‌ها حاصل نگاه شخصی آنان به شهری ناآشنا بود؛ نگاهی که میان واقعیت و خیال نوسان می‌کرد. با این حال، امروزه همین آثار هنری به عنوان نخستین اسناد تصویری از چهره قم شناخته می‌شوند.

قم در سفرنامه «جان کارترایت» انگلیسی ۱۹ آبان ۱۴۰۴
یادداشت/ جواد بخشی

قم در سفرنامه «جان کارترایت» انگلیسی

«جان کارترایت» کشیش انگلیسی بود که با هدف مطالعه جهان، سفر پژوهشی خود را آغاز کرد و از طریق امپراتوری عثمانی وارد ایران صفوی شد. در سال ۱۶۰۰ میلادی (۹۷۹ خورشیدی)، در دوران شاه عباس اول، از شهر قم عبور کرد و مسیر خود را به سمت اصفهان ادامه داد. او مشاهدات خود را در سال ۱۶۱۱ میلادی در قالب سفرنامه‌ای با عنوان «سفرهای واعظ» منتشر کرد.

استاد محمدطاهر قصّاع قمی؛ کاشی‌ساز مکتب قم در عصر قاجار ۲۰ مهر ۱۴۰۴
یادداشت/ جواد بخشی

استاد محمدطاهر قصّاع قمی؛ کاشی‌ساز مکتب قم در عصر قاجار

یکی از چهره‌های کم‌تر شناخته‌شده تاریخ هنر قم، استاد محمدطاهر قصّاع قمی از کاشی‌سازان دوره قاجار است؛ هنرمندی که آثار برجای‌مانده‌اش نشان از درک عمیق او از زیبایی‌شناسی ایرانی دارد و از جمله آثار شاخص او می‌توان به کاشی‌کاری‌های ایوان شمالی امامزاده علی‌بن‌جعفر(ع) و درگاه گنبدخانه امامزاده شاه‌اسماعیل بیدقان اشاره کرد.

از سوت قطار تا سکوت مسئولان ۱۳ مهر ۱۴۰۴
یادداشت/ زینب آخوندی

از سوت قطار تا سکوت مسئولان

غول آهنینی که روزی لرزه بر شیشه‌های خانه‌های قدیمی قم می‌انداخت، حالا دیگر به یک مسیر خاکی تبدیل شده است؛ ریل‌هایی که زمانی نشانه پیشرفت بودند، یکی‌یکی زیر تیغ لودرها رفتند و جای خود را به خاکی خاموش دادند. سرنوشت خط‌آهن درون‌شهری قم، از خاطره‌ای نوستالژیک تا نمادی از تصمیم‌های شتاب‌زده، داستانی است از قطاری که ایستاد، اما پرسش‌هایش هنوز در مسیر مانده‌اند.

مرمت آب‌انبار کوه نمک؛ گامی ارزشمند اما نیازمند دقت ۳۰ شهریور ۱۴۰۴
یادداشت/ جواد بخشی

مرمت آب‌انبار کوه نمک؛ گامی ارزشمند اما نیازمند دقت

در دی‌ماه ۱۴۰۳ گزارشی درباره وضعیت نامطلوب آب‌انبار کوه نمک در راستای جلب توجه مسئولان در پایگاه خبری «شهر۲۰» منتشر شد. خوشبختانه پس از چند ماه، اداره‌کل میراث فرهنگی قم اقدام به مرمت این آب‌انبار کرد؛ اقدامی که درخور قدردانی است اما آنچه امروز در جریان مرمت آب‌انبار کوه نمک دیده می‌شود، پرسش‌هایی جدی درباره اصالت بنا و اصولی بودن مداخلات ایجاد کرده است؛ در برخی بخش‌ها، مصالح به‌کاررفته و شیوه بازسازی، چندان همسو با بافت تاریخی این آب‌انبار به نظر نمی‌رسد و همین موضوع می‌تواند از اصالت آن بکاهد.

پایان یک سوءتفاهم در مطالعات تاریخی؛ تمایز پل شاهی از پل عسگرآباد ۱۰ شهریور ۱۴۰۴
یادداشت/ جواد بخشی

پایان یک سوءتفاهم در مطالعات تاریخی؛ تمایز پل شاهی از پل عسگرآباد

بسیاری تصور می‌کنند پل عسگرآباد که در کیلومتر پانزده جاده قدیم قم-تهران قرار دارد، همان پل شاهی راه دولتی عهد ناصری است. اما واقعیت این است که این دو پل از یکدیگر متمایزند و در زمان‌های متفاوت ساخته شده‌اند. دلیل این سوءتفاهم در مطالعات تاریخی احتمالاً آن است که هر دو پل در مسیر جاده قاجاری تهران-قم و بر روی رودخانه قره‌چای قرار داشته‌اند.

قدیمی‌ترین مسجد قم ۲۹ مرداد ۱۴۰۴
یادداشت/ جواد بخشی

قدیمی‌ترین مسجد قم

در شهر قم دو مسجد به عنوان مسجد جامع شناخته می‌شوند؛ نخست مسجد جامع قم که در خیابان آذر و در مجاورت مدرسه جهانگیرخان واقع شده و دیگری مسجد امام حسن عسکری(ع)، معروف به مسجد جامع عتیق که در نزدیکی حرم حضرت معصومه(س) قرار دارد. این دو مسجد از قدیمی‌ترین مساجد قم به شمار می‌روند، اما برای تعیین این‌که کدام‌یک قدیمی‌تر است، باید به دو نکته توجه کرد: زمان احداث اولیه و قدمت بنای فعلی.

روز جهانی عکاسی؛ از داگرئوتیپ در پاریس تا نمابین در قم ۲۷ مرداد ۱۴۰۴
یادداشت/ جواد بخشی

روز جهانی عکاسی؛ از داگرئوتیپ در پاریس تا نمابین در قم

از روزی که فرانسه در سال ۱۸۳۹ میلادی نخستین شیوه عملی عکاسی را به جهان معرفی کرد تا امروز که در ایران پروژه‌ای چون «نمابین» چشم‌اندازهای تازه‌ای از جهان پیرامون را ثبت و به اشتراک می‌گذارد، عکاسی راهی طولانی پیموده است؛ راهی که هم دانش آزاد و هم خلاقیت فردی را در خدمت ثبت حافظه بصری بشر قرار داده است.

نقد فیلم «زن و بچه»/ بشمار یک، بشمار دو… ۱۸ مرداد ۱۴۰۴
یادداشت/ علیرضا رحیمی

نقد فیلم «زن و بچه»/ بشمار یک، بشمار دو…

علیرضا رحیمی منتقد سینما طی یادداشتی در نقد فیلم «زن و بچه» به کارگردانی سعید روستایی، نوشت: «این فیلم یکی از ضعیف‌ترین ساخته‌های کارنامۀ سعید روستایی به شمار می‌آید و تنها چالش بزرگ این اثر، ثبت رقم رکوردی‌ست که خمیازه‌های مخاطبان پیگیر سینما در حین تماشا برجای می‌گذارند، به‌طوری‌که با افتخار می‌توان با هر بار تماشای فیلم، میزان این رکورد را جابه‌جا کرد.»

گزارشآرشیو
قم را باید دید؛ آب‌انبار چهاربرج
«شهر۲۰» گزارش می‌دهد

آب‌انبار چهاربرج متعلق به دوره پهلوی در مجاورت روستای دولت‌آباد آقا در دهستان قنوات قرار دارد و در سال ۱۳۸۶ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این آب‌انبار وضعیت نسبتاً سالمی دارد و شامل اجزایی چون مخزن با سقف طاق‌ضربی، سردر، راه‌پله، پاشیر و دو بادگیر می‌شود.

یادداشتآرشیو
بدرقه تا بیت بهشتی
یادداشت/ فهیمه شاکری‌مهر

آقا می‌آمد تا برای آخرین بار با مردم قم دیدار کند. آسمان هم دیگر بی‌قرار شده و طوفان به پا شده بود که بالاخره آقا آمد. سیل جمعیتی که موج می‌زد انگار آقا را در آغوش گرفته بودند. هر کس زیرلب با آقا حرفی می‌زد. یکی از دلتنگی‌اش می‌گفت و دیگری از طلب حلالیت اما همه یک حرف مشترک داشتند انتقام و خون‌خواهی.