به گزارش «شهر بیست»، در دوازدهمین جلسه از فصل دهم پاتوق فیلم‌کوتاه که به همت انجمن سینمای جوانان استان قم برگزار شد، فیلم‌های کوتاه «جشن هنر» ساخته علی توکلی، «خرده سیاره» ساخته احسان شادمانی، «سفیدی گوش‌خراش» ساخته فرید طهماسبی، «همه چیز به نظر آقای کاف بستگی دارد» ساخته حسن حکمت روش از کشور ایران و همچنین فیلم‌کوتاه «پژواک» ساخته چارلی دلپورت از کشور فرانسه روی پرده سینما آیه قم رفت و در ادامه، جواد یقموری و سیدحمیدرضا قادری در جمع دانشجویان سینما و هنرجویان فیلم‌سازی قم حضور پیدا کردند و درباره این آثار به گفت‌وگو نشستند.

بر اساس این گزارش، پس از اکران آثار در ابتدای برنامه و به انتخاب اعضا، فیلم‌کوتاه «همه چیز به نظر آقای کاف بستگی دارد» ساخته حسن حکمت‌روش مورد بررسی قرار گرفت و جواد یقموری مربی انجمن سینمای جوانان استان قم به عنوان سینماگر میزبان این نشست، درباره فیلم، اظهار داشت: در این فیلم با تلاش فیلم‌ساز برای روایت مینیمال و گرایش به مینیمالیسم روبه‌رو هستیم و همچنین یک واقع‌گرایی همراه با شاعرانگی نیز در روایت فیلم وجود دارد و اینکه ما حرکت قطار را نمی‌بینیم و فقط صدای آن را می‌شنویم، باعث شده فضای فیلم از رئال به سمت فانتزی حرکت کند و همین موضوع، لحن و جهان فیلم را شاعرانه‌تر کرده است.

در ادامه این رویداد، سیدحمیدرضا قادری نیز با اشاره به تفکر انتزاعی جاری در فیلم این فیلم، بیان کرد: باید اشاره کنم مجموعه اتفاقات، سبک زندگی و خاطرات مخاطبان در شکل‌گیری مدل ذهنی آن‌ها نقش دارد و این تفکر انتزاعی فیلم در قالب یک تصویر شبه کارت‌پستال از دریا و قایق را به یک آرمانشهر دور از دسترس تبدیل کرده و این فیلم یک شخصیت بسیار پیچیده اما یک داستان ساده دارد و حتی موسیقی چوپان با چند نت تکراری در فیلم، در راستای خلق همین سادگی مورد نظر فیلمساز است.

قادری همچنین به فرم فیلم اشاره کرد و اظهار داشت: شاید به تعبیری خودخواسته یا ناخواسته فرم روایی فیلم، شباهت‌هایی با سینمای مینیمال کارگردان شهیر تاریخ سینمای موج نوی ایران یعنی «سهراب شهید ثالث» داشته باشد. هرچند موضوع فیلم شباهتی با آثار «شهید ثالث» ندارد، اما فرم روایی فیلم ما به یاد مؤلفه‌های شاخص از سینمای شریف و فاخر «شهید ثالث» می‌اندازد.

یقموری در در ادامه جلسه و در پاسخ به سؤال یکی از حضار درباره شناخت مؤلفه‌های سینمای مینیمالیسم در این فیلم بیان کرد: باید درک این موضوع باید به جنبه‌های بصری فیلم دقت شود و در نمای اکستریم لانگ‌شات نهایی، تعلیق به‌درستی و آگاهانه ایجاد شده و یک پلان به‌جا و معنادار است و این دقت در میزانسن و دکوپاژ نشان‌دهنده هوشمندی فیلمساز است.

سپس فیلم‌کوتاه «جشن هنر» ساخته علی توکلی مورد بررسی قرار گرفت و یقموری درباره رویکرد تجربه‌گرایی فیلم‌ساز در این فیلم بیان کرد: به نظر می‌رسد فیلم «جشن هنر» به نوعی یک تمرین ژانر و تلاش برای خلق یک روایت مبتنی بر شاخصه‌های سینمای کمدی و تجربه یک فضا و موقعیت جدید در کارنامه سینمایی‌اش بوده است.

در ادامه قادری با اشاره به جسارت و ریسک فیلم‌ساز برای تجربه یک ژانر کمدی بیان کرد: فیلم‌کوتاه «جشن هنر» از آن دسته فیلم‌هایی است که برای چیدمان میزانسن کمیک و مؤلفه‌های دقیق سینمای کمدی، تلاش زیادی انجام شده و هر عنصر، کارکرد درست خود را در کل فیلم دارد و فیلم بدون اشتباه در روایت و پرهیز از اضافه‌گویی پیش می‌رود و در نتیجه فیلم از یک روایت مفرح و ساختارمند بهره‌مند شده است.

این منتقد سینمای ایران با اشاره به فرامتن‌ها و مضامین تاریخی فیلم اظهار داشت: فیلم در عین روایت شیرین و مفرح، از زیرمتن و اشاره‌های خاص تاریخی برخوردار است و با نوعی نگاه هوشمندانه به روشنفکری و موقعیت سیاسی دهه پنجاه و آسیب‌شناسی مسائل و رویکردهای فرهنگی در آن دوران می‌پردازد و این تکیه بر روایت تاریخ باعث می‌شود که فیلم از سطح یک فیلم کمدی ساده متفاوت باشد و فراتر برود.

یقموری نیز به درون‌مایه فیلم اشاره کرد و گفت: «جشن هنر» تلاش می‌کند در کنار وفاداری به قصه‌گویی سینمایی و همچنین استفاده از کارکرد ژانر در سینما، فیلمی درباره ملیت باشد و به دنبال تعیین مرز وفاداری به وطن و دلخوری از رویکردهای سیاسی، مجموعه‌ای از نمادها و روایت‌های نمادین را خلق می‌کند.

در ادامه جلسه یقموری به فیلم «خرده‌سیاره» اشاره کرد و تدوین جسورانه و طراحی جهان صوتی فیلم را نقطه قوت فیلم دانست و افزود: به نظر می‌رسد اولین نقطه مثبت فیلم، انتخاب بسیار درست بازیگر فیلم بوده است. چراکه کاملاً متناسب با شخصیت مردی است که با نیرویی ماورایی در ارتباط قرار می‌گیرد و مأمور می‌شود کاری ناتمام را به پایان برساند.

همچنین قادری با مقایسه و شباهت برخی مؤلفه‌های روایی سینمای لارس فون‌تریر به ساختار دراماتیک فیلم اشاره کرد و اظهار داشت: وقتی به فیلم دقت می‌کنیم متوجه می‌شویم ظاهراً با با اثری از نوع هایپردراما مواجه هستیم و البته نباید این اصطلاح را با فضای فانتزی یا ژانرهای دیگر خلط اشتباه گرفت و در این نوع روایت، شاید مخاطب همزادپنداری مستقیمی با شخصیت اصلی نداشته باشد، اما بار اخلاقی و تأثیر عاطفی فیلم بسیار پررنگ است.

این منتقد سینمای ایران همچنین به فیلم «خرده‌سیاره» اشاره کرد و بیان داشت: در این فیلم نیز ما با شخصیتی مواجهیم که تجربه‌های تلخ و سختی از جنگ و از دست‌دادن را پشت سر گذاشته، اما همچنان انسانی جذاب و تأثیرگذار باقی مانده است.

وی در ادامه با اشاره به جهان صوتی فیلم اشاره کرد: همچنین از سایر نکات برجسته فیلم، طراحی صدای فیلم است که پژواک‌ها و صداها به درک عاطفی فضا کمک بسیاری می‌کنند.

همچنین یقموری به بازی حسن پورشیرازی در فیلم اشاره کرد و بیان داشت: گرچه شاید برخی صاحب‌نظران معتقد باشند در فیلم‌کوتاه تا حد امکان باید کمتر از بازیگر حرفه‌ای استفاده شود، اما در اینجا حضور حسن پورشیرازی به فیلم کمک کرده و موجب اغراق نشده است. چراکه نقش سختی داشته و با وجود دشواری، یکی از بهترین بازی‌های اخیرش را ارائه داده که کاملاً کنترل‌شده، دقیق و در خدمت اثر است.

وی به تدوین فیلم اشاره کرد و اظهار داشت: تدوین فیلم نیز بسیار دقیق است و آن سکانس پایانی که دوربین میان خودروها حرکت می‌کند و صدای شخصیت‌ها را می‌شنویم، به‌شدت بر مخاطب تأثیر می‌گذارد.

یقموری در بخش دیگری از این نشست در خصوص فیلم‌کوتاه «سفیدی گوش خراش» نیز بیان کرد: به طور کلی انتخاب نام فیلم اهمیت زیادی دارد و بهتر است عنوانی خاص و منحصربه‌فرد انتخاب شود. «سفیدی گوش‌خراش»، عنوانی است که هم با مضمون و هم با تجربه بصری فیلم ارتباط دارد.

او درباره‌ ساختار و مضمون فیلم افزود: این فیلم تجربی، فرایند تخریب انسان بر طبیعت را از نزدیک نمایش می‌دهد؛ چیزی که فقط در قالب فیلم تجربی ممکن است. نمایش سفیدی مطلق و صدای گوش‌خراش در پایان، حس تقابل انسان با محیط زیست را منتقل می‌کند.

قادری نیز در پایان این جلسه درباره فیلم «سفیدی گوش‌خراش» اشاره کرد: نمی‌توان هر مجموعه تصویر را تجربه‌ای سینمایی دانست. فیلم تجربی زمانی معنا و مفهوم پیدا می‌کند که در پشت آن درک و چیدمان فرم وجود داشته باشد. «سفیدی گوش‌خراش» نمونه‌ای از جسارت و نگاه فرمی است که می‌تواند الهام‌بخش فیلم‌سازان جوان در سینمای اکسپریمنتال باشد.

خاطر نشان می‌شود، فصل دهم «پاتوق فیلم‌کوتاه قم» به همت انجمن سینمای جوانان استان قم و با حمایت اداره‌کل فرهنگ و ارشاد اسلامی و همکاری دانشگاه هنر و اندیشه اسلامی در سینما آیه برگزار می‌شود و شرکت برای عموم علاقه‌مندان به سینما و هنر هفتم در این رویداد سینمایی آزاد و رایگان است.