در میان توصیفهایی که جهانگردان اروپایی از قم در روزگار صفوی بر جای گذاشتهاند، واژهای تکرار میشود که امروزه هیچ ردّی از آن در گفتار مردم یا منابع جغرافیایی دیده نمیشود: طلسم. در واقع طلسم نام یکی از شناختهشدهترین کوههای محدوده قم است که نام تاریخیاش در گذر زمان به فراموشی سپرده شده و امروز دیگر هیچکس این کوه را با نام طلسم نمیشناسد. بازخوانی این واژه میتواند پردهای دیگر از سیمای تاریخی قم را آشکار کند؛ دیاری که هر گوشهاش نشانی از روایتهای کهن را در دل دارد.
در دیماه ۱۴۰۳ گزارشی درباره وضعیت نامطلوب آبانبار کوه نمک در راستای جلب توجه مسئولان در پایگاه خبری «شهر۲۰» منتشر شد. خوشبختانه پس از چند ماه، ادارهکل میراث فرهنگی قم اقدام به مرمت این آبانبار کرد؛ اقدامی که درخور قدردانی است اما آنچه امروز در جریان مرمت آبانبار کوه نمک دیده میشود، پرسشهایی جدی درباره اصالت بنا و اصولی بودن مداخلات ایجاد کرده است؛ در برخی بخشها، مصالح بهکاررفته و شیوه بازسازی، چندان همسو با بافت تاریخی این آبانبار به نظر نمیرسد و همین موضوع میتواند از اصالت آن بکاهد.
آبانبار کوه نمک قم که قدمت آن به دوره سلجوقی میرسد، امروز در سایه بیتوجهی و اجرای پروژههای عمرانی نامناسب به وضعیت نامطلوبی دچار شده است. این بنا که روزگاری تابلوی میراث فرهنگی را بر خود داشت، اکنون بدون هیچگونه حفاظت یا مرمتی، در حال تخریب است.
Wednesday, 12 August , 2026