یادداشت/ سید حمیدرضا منتظری

نگاهی به فیلم سینمایی «تی‌تی»/ فرار از سیاه‌چاله به مقصد کشتی نوح!

سید حمیدرضا منتظری منتقد سینما طی یادداشتی در نقد فیلم «تی‌تی» به کارگردانی آیدا پناهنده، نوشت: «تی‌تی»با همه ویژگی‌های خلاقانۀ بصری که در تکنیک و فرم و لوکیشن دارد و در محتوای جهانی درباره شرافت و انسانیت به آن پرداخته است برای این مرحله از فعالیت حرفه‌ای و کارنامه سینمایی‌ فیلمسازش، چندان فیلم قابل‌قبولی نیست!
پایگاه خبری شهر بیست (shahr20.ir) :
نگاهی به فیلم سینمایی «تی‌تی»/ فرار از سیاه‌چاله به مقصد کشتی نوح!
شناسه : 55996 | انتشار : ۱۵ مرداد ۱۴۰۱ - ۱۰:۴۸   پرینت

شهر بیست/ سرویس فرهنگ و هنر _ سید حمیدرضا منتظری: «آیدا پناهنده» فیلمساز شناخته شدۀ سینمای کوتاه ایران، با بیش از دو دهه فعالیت در عرصه فیلمسازی و همچنین توفیقات متعدد داخلی و جهانی، فیلم سینمایی «تی‌تی» را بعد از «ناهید»، «اسرافیل» و «پاییز…»، به عنوان چهارمین فیلم بلندش تهیه‌کنندگی و کارگردانی کرده است.

«تی‌تی» در شرایطی در حال اکران بر روی پرده سینماهای کشور است که با همه ویژگی‌های خلاقانۀ بصری که در تکنیک و فرم و لوکیشن دارد و در محتوای جهانی درباره شرافت و انسانیت به آن پرداخته است، اما برای این مرحله از فعالیت حرفه‌ای و کارنامه سینمایی‌ فیلمسازش، چندان فیلم قابل‌قبولی نیست!

«پناهنده» در تمامی فیلم‌های کوتاه، مستند و آثار سینمایی‌اش، از نگاهی به دور از علقه‌های افراطی فمینیستی فیلمسازان زن سینمای ایران برخوردار است و در فاصله معقول‌تری نسبت به روایت تند مسائل زنان و درگیری‌های عشق، انسانیت و شرافت ایستاده است.

نگاهی به فیلم سینمایی «تی‌تی»/ فرار از سیاه‌چاله به مقصد کشتی نوح!

در اغلب آثار او، دو قطب «مردان بد» و «زنان خوب» چندان برجسته نیستند و تقریباً می‌توان گفت شخصیت‌ها فارغ از وجه جنسیت، دارای ویژگی‌های خوب و بد مشترک و متفاوت هستند؛ رویکرد مطلوبی از تعادل و واقع‌گرایی در ادبیات و سینما که دستیابی به آن، آثار پناهنده را قابل تقدیر می‌سازد.

حالا در «تی‌تی»، پناهنده تلاش می‌کند از تعادل و تکامل «ابراهیم» (با بازی نه چندان جذاب پارسا پیروزفر) و «تی‌تی» (با بازی متوسط الناز شاکردوست که گاهی شبیه به ابلق است)، و رابطه بین این کاراکتر از طبقه و دنیای متفاوت سخن بگوید؛ نمایندگان جامعه مردان و زنانی که می‌توانند یکدیگر را کامل کرده و با رسیدن به نقطه تعادلی از میان احساسات و منطق، یک رابطه انسانی بدون اصطکاک‌ ‌و اضطراب‌ را تجربه کنند و در جست‌وجوی عنصر چالش‌‌برانگیز و گمشده «عشق»، به مرور گذشته خویش بپردازند.

به طور کلی، جایگاه «زن» در فیلم‌های «پناهنده» به شکلی است که بدون نیاز به اجازه گرفتن و بدون زیر سؤال بردن ضعف‌ زن بودن، قابلیت‌ها و سهم خود را در جهان مردان و زنان به دست می‌آورند و در عین حال که چشم به دستان مردان ندارند، از مظلوم‌نمایی و درد و رنج‌هایشان برای جلب نظر و کسب امتیاز استفاده نمی‌کنند.

نگاهی به فیلم سینمایی «تی‌تی»/ فرار از سیاه‌چاله به مقصد کشتی نوح!

در «تی‌تی» تمام تلاش پناهنده بر آن است که دو قطب میان عقل و منطق و رهایی و شاعرانگی را در قامت ترسیم شخصیت «سکینه» کارگر بخش خدمات بیمارستان که دنیایی متفاوت از دیگران دارد به نمایش بگذارد. در واقع پناهنده تلاش می‌کند از تعادل و تکامل سخن بگوید و «ابراهیم» و «سکینه»، مردان و زنانی هستند که می‌توانند یکدیگر را کامل کنند و تمام بی‌توجهی و افسوس «همسر ابراهیم» و خشم و رفتارهای رندانه «امیرساسان» (با بازی هوتن شکیبا)، همگی ریشه در فقدان رضایت نیاز درونی‌شان در جلب محبت و درک شدن و دیده شدن از طرف مقابل دارد.

قصه فیلم چندان جذاب نیست اما جسورانه و پرمدعا، یک بستری از داستان‌های نمادین و مضامین بینامتنی برای پی‌رنگ فیلمنامه را فراهم می‌کند و دو ايده محوری برای خلق داستان فیلم را به وجود می‌آورد؛ اول شخصيت «ابراهيم» که به عنوان یک استاد دانشگاه ایده‌آلیست و آرمان‌گرا، شعار فرضيه نجات دنيا براساس محاسبه نزديک شدن سيارات منظومه شمسی به ابر سياهچاله‌ای در كهكشان راه شيری را در سر دارد، و دوم شخصيت «تی‌تی» که به عنوان یک زنی روستايی و از طبقه محروم، مشغول به کارگری در بخش خدمات بيمارستانی در شمال کشور است و در سال‌های دور تا کنون با لقاح مصنوعی به یک ربات بچه‌زا تبدیل شده است و در پس تصور ساده‌لوحانه تکرار خدمت به بشریت، نوعی پيام نجات زنان ستم‌كشيده از اجتماع فرودست را ترسیم می‌کند.

نگاهی به فیلم سینمایی «تی‌تی»/ فرار از سیاه‌چاله به مقصد کشتی نوح!

ترکیب این دو ايده به همان اندازه كه شعاری و تصنعی به نظر می‌رسد، یک نتیجه غيرقابل هضم و داستانی غیرقابل باور را پیش روی مخاطب قرار می‌دهد؛ حتی اگر جذابیت‌های اشاره فیلمساز به مضامین بینامتنی در فیلمنامه و خلق مجموعه‌ای از ویژگی‌های خاص شخصیت «تی‌تی» را در نظر داشته باشیم، همچون علاقه و احترام به حیوانات، در آغوش کشیدن خرگوش سفید، آسیب ندیدن دستان پاک از شعله آتش، استعداد و خلاقیت‌ شگفت‌انگیز در نگارگری و نقاشی، بارداری بدون رابطه و زایمان در موقعیتی شبه‌مقدس، حمل دبه آب از سرچشمه محلی، رانندگی موتور سه‌چرخ فلینی‌وار در جاده‌ها و… که حاصل تلاش مشترک زوج فیلمساز برای نگارش فیلمنامه است، اما فقدان شخصیت‌پردازی کاراکترهای فيلم که به شدت دچار آشفتگی و پریشانی هستند، نه تنها دغدغه مشترکی برای مخاطب در کلیت فیلم ایجاد نمی‌کند که فیلم را در حاصل کار بر سر چند راهی درام شاعرانه، روایت داستان تخیلی، بازخوانی متن کهی ادبی، داستان رمانتیک و مضامين شعاری در فاصله‌ قابل‌توجهی از ساختار آرمانی و مطلوب فيلمساز قرار می‌دهد.

فیلم سینمایی «تی‌تی» تلاش می‌کند درباره نمایش فرصت کوتاه انسان‌ها برای تجربه انسانیت در زندگی باشد و به مجال کوتاه دوست داشتن، محبت کردن، خوب بودن، بد نبودن  اشاره کند؛ تمام چیزی که «تی‌تی» از مختصات «آدم خوبی بودن» برای مخاطب ترسیم می‌کند و از آرزوی پنهان به دنیا آوردن فرزند خودش می‌گوید و اینکه به او بیاموزد چگونه آدم خوبی باشد!

نوشته های مشابه
صدور مجوز تجاری به ۳ یادمان شهدا در قم
سیستم مکانیزه شست‌وشوی اتوبوس در قم راه‌اندازی می‌شود
برخی از اتوبوس‌های داخلی مشکلات فنی دارند/ اورهال کردن اتوبوس در کشور تجربه تلخی بود
لزوم چاره‌اندیشی شهرداری برای کمبود اتوبوس در قم
لزوم تأمین ناوگان حمل‌ونقل عمومی قم از محل تهاتر نفت
اعمال نرخ‌های جدید عوارض نوسازی از اول شهریورماه
ثبت دیدگاه
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در پایگاه منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.